Toegankelijkheid als kans, niet als probleem – Marc Eysink Smeets

Marc Eysink Smeets

Het inclusieve karakter van circus is altijd haar kracht geweest. Al meer dan honderd jaar werkt het circus als een verzamelplek voor alle soorten mensen. Festival Circolo, het grootste circusfestival van Nederland, wil die eer hoog houden en bouwt in Tilburg jaarlijks aan een festival waar iedereen zich welkom mag voelen. Dit is Marc’s verhaal.

Improviseren

Eerlijk is eerlijk. Festival Circolo was bij haar eerste editie in 2007 nog niet actief bezig met toegankelijkheid. ‘We hadden er niet echt rekening mee gehouden dat er mensen in een rolstoel kwamen,’ vertelt Marc Eysink Smeets, directeur van Festival Circolo. ‘Dat was enorm improviseren. Dan realiseer je je wel: hier moeten we iets mee doen.’

Live commentaar

In de loop der jaren heeft Festival Circolo een gigantische inhaalslag gemaakt met een rolstoelvriendelijk festivalterrein, dovencafé’s en voorstellingen met audiodescriptie. ‘We zijn een van de eerste festivals waar audiodescriptie is toegepast. Blinden en slechtzienden krijgen dan vóór de voorstelling een meet en greet met de acteurs en de props zodat ze een beeld kunnen vormen. Daarna zitten ze op de tribune met een koptelefoon en krijgen ze live commentaar alsof ze bij een voetbalwedstrijd zitten.’

Eye-opener

De eerste kennismaking die Marc had met live audiodescriptie was meteen spectaculair. ‘Ik heb tijdens de voorstelling meer naar de tolken gekeken dan naar het podium. Wat was dat een spektakel. Die tolken hebben zich in het zweet gewerkt om zoveel beleving erin te brengen. En het werkte! Ik vond het echt heel ontroerend om de verhalen te horen vanuit het publiek. Die waren helemaal opgetogen. Ze waren er echt bij geweest en hadden alles beleefd. Dat was voor mij een enorme eye-opener. Dat je op die manier ook mensen het circus kunt laten beleven.’

Ogen en oren

Een toegankelijk festival verzin je niet vanuit je kantoor, maar bereik je door elke keer weer het gesprek aan te gaan. ‘Toegankelijk Tilburg is een partner die ons up-to-date houdt. Ze helpen ons festival verder. De dag voordat het festival opent, maken zij een voorinspectie over het terrein om te kijken wat er anders moet of kan. Ze zijn onze ogen en oren. Wij kunnen niet vanuit ons kantoor bedenken wat iemand met een fysieke beperking nodig heeft, maar we kunnen er wel achter komen door te luisteren.’

Kansen

Een lagere balie bij de kassa, pinautomaten die niet vastgeschroefd zitten en begaanbare paden. Het zijn allemaal kleine dingen die ervoor zorgen dat een grote groep zich welkom voelt. ‘Ik wil ook graag tegen anderen zeggen: zie toegankelijkheid als een kans, niet als een probleem. Ik vind het juist een probleem als je onbewust laat zien: we zijn er voor een heleboel mensen niet.’

Marc in het Spoorpark met een geel bord met de tekst "Circus voor slechtzienden is echt een eye opener".
Foto: Seye Cadmus Tekst: Toffey

Ik wil toegankelijkheid laagdrempelig maken – Mirnou Baeten

Mirnou Baeten

Mirnou heeft een fysieke beperking, maar dat is haar minst interessante eigenschap. Veel interessanter is het om te zien hoe deze geboren en getogen Tilburger zich elke dag met positieve energie en vastberadenheid inzet voor toegankelijkheid. Als onderdeel van Toegankelijk Tilburg, eigenaar van Mensenwerk met Mirnou en initiatiefnemer van ’t Plenkske werkt ze zo aan een stad waar iedereen zich vrij kan rondbewegen. Dit is Mirnou’s verhaal.

Droom

Mirnou had een droom voor de stad: een verplaatsbare oprijplaat waarmee ze bij alle horeca en winkels naar binnen kon rijden. Die droom, ’t Plenkske, pitchte ze aan Stadsmakers013 en ze won. Sinds begin dit jaar is de droom werkelijkheid en ligt het eerste Plenkske bij Bistro St. Sjaak met een hoop nieuwe Plenkskes in de maak. ‘Het was heel bijzonder om dat eerste Plenkske te leggen. En je ziet nu dat er meer ondernemers volgen. Een belangrijke les die ik heb geleerd, is dat je het ondernemers zo makkelijk mogelijk moet maken. Wij komen het plankje opmeten, zorgen voor de offerte en leveren het aan de deur. Jij hoeft alleen je financiële bijdrage te verzorgen. Grappig genoeg maken we het voor ondernemers laagdrempelig om een drempelverlagend middel aan te schaffen.’

Geen gedoe

Zo heeft Mirnou meer tips om toegankelijkheid makkelijker te maken. Het hoeft geen gedoe te zijn. Het belangrijkste is om op tijd te beginnen met het inwinnen van advies. ‘Als je iets bouwt of organiseert, praat dan in het voorstadium met mensen over toegankelijkheid uit de doelgroep, dat gaat je achteraf veel tijd, geld en moeite besparen. Daardoor wordt toegankelijkheid iets dat in jouw voordeel werkt.’

Kleine stapjes

Mirnou merkt dat Tilburg graag toegankelijk wil worden, maar vaak niet weet hoe. Door de inzet van Toegankelijk Tilburg kunnen ondernemers, organisatoren en beleidsmakers handvaten krijgen die grip bieden. ‘De kracht van Toegankelijk Tilburg zit in de positiviteit. We jagen aan wat anders kan en gaan het gesprek aan om een positieve beweging in gang zetten. Door niet het ultieme te verwachten van mensen, maar ze te helpen kleine stapjes te zetten, volgt de rest vanzelf.’

Vanzelfsprekend toegankelijk

Die kleine stapjes gaan hopelijk op weg richting een toekomst waar toegankelijkheid vanzelfsprekend wordt. ‘Het is tegenwoordig bijvoorbeeld heel normaal dat je in een restaurant vegetarische opties hebt. Daar hebben mensen ook lang voor moeten strijden. Ik hoop dat als er nu een festival georganiseerd wordt, of een nieuw gebouw neergezet, dat toegankelijkheid niet een of ander hokje is dat mensen af moeten vinken onderaan de lijst, maar dat het vanaf de basis meegenomen wordt. Dat het vanzelfsprekend is dat iedereen welkom is en zich vrij kan rondbewegen.’

Mirnou voor het station met een geel bord met de tekst "Ik wil de stad veranderen met positieve energie".
Foto: Seye Cadmus Tekst: Toffey

Bij Bistro St. Sjaak is iedereen welkom – Willem-Jan Goosen

Willem-Jan

Al jarenlang is Bistro St. Sjaak dé plek voor puur eten zonder poespas. Met smaakvolle gerechten en een informele sfeer maakt eigenaar Willem-Jan de klassieke keuken voor iedereen toegankelijk. Maar er moest iets gebeuren voordat het luxe eetcafé écht voor iedereen toegankelijk was. Het begon allemaal met een bezoek van Mirnou. Dit is Willem-Jan’s verhaal.

Iedereen welkom

Het was zo’n twee jaar geleden dat Willem-Jan kennis maakte met Mirnou en er iets in gang werd gezet. ‘Als ik heel eerlijk ben was ik nooit zo bezig met toegankelijkheid. Onze filosofie is, iedereen moet zich hier welkom kunnen voelen, dus ook mensen in een rolstoel. Als hier dan mensen kwamen, dan tilden we ze over de drempel.’ Maar Willem-Jan had er geen rekening mee gehouden dat de drempel bij de ingang een drempel was om je welkom te voelen. ‘Mirnou vertelde me dat niet iedereen over een drempeltje getild wil worden. En daarom misschien ergens anders heen gaan.’

Klein plankje

Mirnou veranderde Willem-Jan’s visie op toegankelijkheid met een klein plankje. ‘Ik leerde Mirnou twee jaar geleden kennen. Ze had een klein opvouwplankje achter in haar rolstoel waardoor ze zelf naar binnen kon rijden. Toen ben ik op haar afgestapt om te vragen wat ik als ondernemer kon doen om Bistro St. Sjaak toegankelijker te maken. En daar zijn we aan de praat geraakt over haar project ’t Plenkske.’

Geen gedoe

Het Plenkske is een project van Mirnou. Een losse oprijplaat die ondernemers eenvoudig voor hun zaak kunnen leggen zodat mensen makkelijk binnen kunnen rijden. Willem-Jan kreeg een aantal maanden terug het eerste Plenkske overhandigd door Mirnou. ‘De kracht van het Plenkske is dat het geen gedoe is. Mirnou heeft het goed geregeld. Het plankje wordt op maat gemaakt voor jou, je kunt het zo neerleggen en weghalen en er is niks geforceerds aan dat het altijd moet liggen.’

Gastvrijheid

Het Plenkske werkt drempelverlagend op twee manieren. Ondernemers kunnen het makkelijk aanschaffen (met financiële compensatie van de gemeente) en mensen kunnen zo over elke drempel heen. ‘Ik ben de horeca ingegaan omdat ik een gastvrij persoon ben. Ik was in de veronderstelling dat die gastvrijheid genoeg was om ook iedereen welkom te kunnen heten. Maar door gesprekken met Mirnou heb ik geleerd dat het niet vanzelfsprekend is dat iedereen zich welkom voelt. De les die ik leerde is dat we een extra stap moeten zetten als horeca. En dat is een heel makkelijk stapje, met een plankje en een bordje tegen de gevel laat je zien: hier is iedereen welkom.’

Willem-Jan voor zijn zaak met een geel bord met de tekst "Een klein plankje jan een enorm verschil maken."
Foto: Seye Cadmus Tekst: Toffey

Gezocht: Onbezoldigd voorzitter (4 -8 uur per maand)

rolstoel

Samen werken aan een Toegankelijk Tilburg
Een Tilburg voor iedereen, dat is waar Toegankelijk Tilburg voor staat. Samen bepalen we wat er nodig is om de stad toegankelijk te maken voor mensen met én zonder beperking. We halen behoeften op bij de Tilburger, zitten aan tafel bij de gemeente en zoeken de verbinding tussen de stad en haar inwoners.
We leggen graag de focus op wat wél kan. Met deze positieve insteek laten we zien dat mensen met een beperking meedoen in de samenleving. We zijn benaderbaar, stimuleren het nadenken over toegankelijkheid en laten zien dat er vaak weinig nodig is om ook voor mensen met een beperking toegankelijk te zijn.
Bij Toegankelijk Tilburg geloven we in de kracht van het collectief. Wij geloven dat we samen de grootste impact kunnen maken. Onze community is niet alleen een plek voor Tilburgers met een beperking, we zetten de deur graag open voor bezoekers, vrijwilligers en bedrijven om samen te werken aan een toegankelijke toekomst.

Jouw kwaliteiten en eigenschappen
De voorzitter die we voor ogen hebben, is daadkrachtig en positief.  Je onderschrijft onze missie en hebt affiniteit met onze doelgroep of ben zelf ervaringsdeskundig. Je hebt een groot (Tilburgs) netwerk en vindt het een uitdaging om anderen te verbinden aan onze missie.

Wat we verder denken nodig te hebben

  • Je hebt kennis over het speelveld van gemeenten en gemeentelijke opgaven.
  • Je bent in staat op met vrijwilligers te werken
  • Je kunt verbinding maken met partijen in de stad
  • Je kunt strategisch denken en een bijdrage leveren aan het meerjarenbeleid
  • Je fungeert als sparringpartner voor de directeur
  • Je bent in staat om boven de partijen te staan
  • Je kunt de belangen van onze organisatie om een positieve en constructieve wijze voor het voetlicht te brengen.
  • In voorkomende gevallen ben je in staat om als vertegenwoordiging van het bestuur op te treden.  
  • Bij aanstelling vragen we je een VOG-verklaring te overleggen.


Wat bieden wij jou

  • Een gedreven en enthousiaste groep vrijwilligers
  • Een bestuur met drie andere bestuursleden
  • Twee keer per jaar een vrijwilligersuitje
  • Onkostenvergoeding

Meer informatie

Voor meer informatie over de vacature kunt je contact opnemen met Francis Meulendijks, directeur Toegankelijk Tilburg, francis.meulendijks@toegankelijktilburg.nl of 06-17757991.

Toegankelijk Tilburg test nieuwe drukknoppen

Speciale drukknop voorzien van braille

In Tilburg zijn het afgelopen jaar bij ongeveer 10 kruispunten speciale drukknoppen toegepast, in het kader van een meer inclusieve stad. Doel van de drukknop is om de oversteek bij verkeerslichten makkelijker en comfortabeler te maken voor mensen met een auditieve, visuele of motorische handicap en ouderen.


De drukknop beschikt hiervoor over extra functies. Dit betreft:
• braille tekens aan de zijkant om de slechtziende of blinde voetganger extra informatie te geven over de oversteek.
• een trilfunctie: de drukknop trilt  zodra de oversteek groen licht krijgt.
• een tweede drukknop om een langere groentijd aan te vragen.
• Naast deze functies beschikt de drukknop over een geïntegreerde rateltikker waarvan het geluidsniveau afhankelijk is van de hoeveelheid omgevingsgeluid.

Gemeente Tilburg heeft aan Goudappel BV gevraagd een gebruikersonderzoek te doen naar de inclusieve drukknop en te kijken of deze de gewenste meerwaarde levert. Zodoende is Toegankelijk Tilburg benaderd met de vraag of onze vrijwilligers hieraan deel wilden nemen. In juni vond dit gebruikersonderzoek plaats met 8 vrijwilligers. Op 8 kruispunten is een inventarisatie gemaakt. Onder andere op basis van de gesprekken met ons en de wandelinterviews is inzicht verkregen in de ervaringen, overwegingen en het gedrag van bewoners uit de specifieke doelgroepen met betrekking tot toegankelijkheid van de stad en de rol van de inclusieve drukknoppen daarin.


De voorzichtige conclusie is dat een aantal functies op prijs worden gesteld, met name langere oversteektijd. De gekozen oplossing middels de inclusieve drukknop lijkt niet het meest geschikt te zijn. Gemeente Tilburg gaat zich beraden over de toekomst van deze drukknop en zich oriënteren op andere oplossingen.

Toegankelijkheid kermis

plattegrond kermis

Van 21 juli t/m 30 juli 2023 vindt de Tilburgse kermis weer plaats. De gemeente Tilburg zet zich om de route over het kermis terrein zo toegankelijk mogelijk te maken. Loop je tijdens de kermis tegen toegankelijkheidsknelpunten aan, laat het ons dan weten. We staan in nauw contact met de gemeente Tilburg hierover.

Uiteraard zijn er toegankelijke toiletten aanwezig op de kermis. Ook zijn er extra invalidenparkeerplaatsen. In onderstaande lijst en op onderstaand kaartje zijn de locaties terug te vinden. Algemene info over de kermis is terug te vinden op: Kermis – Gemeente Tilburg

Toegankelijk toilet
Gasstraat
Spoorlaan nabij ABN Amro
Schouwburgring nabij Carrousel

Invalidenparkeerplaatsen
NS-Plein
Spoorlaan Interpolis-zijde
Gasstraat
Schouwburgring nabij Carrousel

Nieuwe campagne Toegankelijk Tilburg

René ter Horst van Toegankelijk Tilburg houdt een bord vast met de tekst: staar je niet blind, maar zie waar de kansen liggen.

Communicatiebureau Toffey maakte een geweldige campagne om onze organisatie, maar vooral het belang waar we voor staan “Een toegankelijker Tilburg” meer bekendheid te geven.

Verschillende ondernemers, culturele organisaties en ervaringsdeskundigen werkten belangeloos mee aan deze campagne, omdat ze willen laten zien, dat we hetzelfde doel nastreven. De komende zes weken kom je op Social Media verschillende advertenties van ons tegen. Daarnaast hangen ze ook bij verschillende horecagelegenheden op de toiletten. Heb je er één gespot, laat het ons weten!!

Sam van Nieuwamerongen, ondernemer van 't Elfde Gebod houdt een bord vast met de tekst:
"Toegankelijkheid begint met jezelf verplaatsen in de ander".

We zijn heel benieuwd naar jullie reacties!!

Nieuwsgierig naar wat we nog meer doen of wat we voor jou kunnen betekenen, neem gerust contact met ons op. We denken graag in mogelijkheden, liever niet in beperkingen.

Eerste Plenkske in Tilburg is gelegd

Ons eerste Plenkske is een feit! Vanaf nu is de entree van Bistro Sint Sjaak (Heuvelring 118) toegankelijk voor iedereen.

Met project ’t Plenkske willen we de horeca in Tilburg toegankelijker maken, Vanuit de gedachten “Kijken naar wat er wel kan” en “Iedere stap is er één” zijn we dit avontuur aangegaan. Door een oprijplaatje (Plenkske) bij de entree kunnen we bij veel meer horecazaken naar binnen voor een kopje koffie, een biertje of een lekker hapje eten.

Natuurlijk was de eer aan projectleider Mirnou Baeten om als eerste de oprijplaat in gebruik te nemen. Wethouder Esmah Lahlah wijst op onderstaande foto ook nog even op de bijbehorende sticker van ’t Plenkske. Van buitenaf is op deze manier zichtbaar dat deze ondernemer een Plenkske heeft.

Projectleider Mirnou in de deuropening van Bistro Sint Sjaak met het Plenkske en wethouder Esmah Lahlah die wijst naar de sticker naast de entree

Kijken naar wat er wel kan

Een toegankelijke entree betekent nog niet dat je er ook al naar het toilet kan. Maar als er vaker gasten met een beperking over de vloer komen, is de trigger bij de ondernemer om bij de volgende verbouwing een toegankelijk toilet te maken wellicht ook groter. Om de ondernemers hierin tegemoet te komen, heeft de gemeente Tilburg de subsidieregeling voor toegankelijke gebouwen uitgebreid. Vanaf nu kunnen ook ondernemers gebruik maken van een toegankelijkheidssubsidie om hun onderneming nog toegankelijker te maken. Een supermooie verrassing op een toch al mooie dag.

Iedere stap is er één

Met deze mijlpaal hebben we een geweldige stap gezet in het toegankelijker maken van Tilburg. We zijn ongelofelijk trots en hopen de komende tijd nog meer Plenkskes uit te rollen.

Wil je ook een Plenkske of meer informatie hierover, kijk dan op:
www.tplenkske.nl

Nieuwe stadswinkel niet goed toegankelijk

stadswinkel

Nog voor de opening van de nieuwe stadswinkel mochten we een bezoek komen brengen om de toegankelijkheid te beoordelen. Helaas hebben we moeten constateren dat 7 van de 8 invalidentoiletten niet voldoen aan de eisen en hierdoor slechts beperkt bruikbaar zijn.In het ontwerpproces hebben we verschillende malen aandacht gevraagd voor de toegankelijkheid. Ook heeft een bouwkundig adviseur meermaals op deze knelpunten gewezen.

Wij vragen ons af hoe het kan dat je een volledig gestript gebouw kunt hebben waarbij je de mogelijkheid hebt om alle ruimtes opnieuw in te tekenen, je de kennis hebt over de afmetingen van een toegankelijk toilet, je meerdere malen een rapportage ontvangt met toegankelijkheidsaanbevelingen én dat het je dan toch lukt om een ontoegankelijk toilet op te leveren. Hoe belangrijk is toegankelijkheid dan werkelijk voor gemeente Tilburg?

We hebben hierover een brief naar het College van B&W en de gemeenteraad gestuurd.

Ook de pers heeft het verhaal inmiddels opgepikt: Woede over nieuwe Tilburgse stadswinkel: ‘Toegankelijkheid voor rolstoelers erg slecht’ | Tilburg | bd.nl

Inloopochtend op locatie

Sfeerfoto van de koffieochtend

Iedere maand hebben we een inloopochtend voor onze vrijwilligers: een informeel samenzijn om even bij te kletsen en ervaringen uit te wisselen. Vandaag hadden we onze eerste inloopochtend op locatie. We waren te gast bij 30 ml (https://30ml.nl/vestigingen/30ml-tilburg/), een relatief nieuwe horecazaak aan de Oude Markt 5.

We werden gastvrij ontvangen door de eigenaar. Naast de heerlijke koffie met lekkernij, was de entree van de zaak goed toegankelijk. Binnen was het erg ruim en konden we makkelijk tussen de tafels door. 30ml heeft een ruime toiletvoorziening (geen invalidentoilet), maar het voorportaal kan afgeschermd worden voor meer ruimte en wat extra privacy.

De eigenaar denkt ook graag mee om iedereen zich welkom te laten voelen.

Met onze inloopochtenden op locatie werken we aan bewustwording:
– bij onze vrijwilligers om ze te laten ervaren welke horeca in Tilburg nog meer toegankelijk zijn.
-bij de ondernemers door zichtbaar te zijn in de stad en het gesprek aan te gaan over de mogelijkheden die zij kunnen bieden.

30ml Coffee & Food, dank voor jullie gastvrijheid. We komen zeker nog eens terug.

Zin om ook een keer informeel kennis te komen maken met onze organisatie. Houd onze FB pagina in de gaten. Binnenkort lees je waar we in juni te vinden zijn…